Ekonomi Haberleri

ANALİZ: Cari açık şubatta 2,6 milyar dolar, nereye gidecek?

Cari süreçler açığı, şubatta geçen yıla nazaran 1,2 milyar dolar artarak 2,6 milyar dolara çıktı ve beklenti 2,45 milyar doların hafif üzerinde açıklandı. 12 ayık açık da böylelikle 36,6 milyar dolardan 37,8 milyar dolara yükseldi.

2021 yılı  iki aylık cari açık 4,4 milyar dolar ki bu da geçen yılki iki aylık düzey olan 3,4 milyar doların üzerinde. Önümüzdeki aylarda, faiz artışı ve TL’eki bedel kaybının iç talep üzerinde tempo kesici bir tesir yaratması beklenmekte.  Çok sert olmaması beklenen bu yavaşlama muhtemel bir erken faiz indirimi ile yine yerini güçlü iç talebe bırakabilir.  Sermaye hareketlerinde ise Ağbal’ın gidişi yabancı fonların ilgisini Türkiye’den çekecek.  Mart -Nisan datalarında yüklü izleyeceğimiz bu kaçış, büyüme performansını da olumsuz etkileyecek.  AB tarafında güçlenen talep Türkiye’nin ihracatına olumlu yansırken, altın ithalatı talebinin mevcut seyrinin devam etmesi cari açık baskılarını hafifletecek. Turizm için ise yeniden kayıp bir yıl olması kaçınılmaz duruyor. Tüm bu faktörler birleştiğinde, cari açık GSMH oranının geçen yılki %5,1 düzeyinden %4-4,5 civarına gerilemesi beklenebilir ki bu da TL üzerindeki baskıların fazla hafiflemeyeceği manasına gelir.   

Ödemeler istikrarının ayrıntıları ise:

– Merkez Bankası datalarında dış ticaret açığının 0,1 milyar dolar artışla neredeyse yatay kalışı yanında turizm kaynaklı kayıpların cari açıkta tesirli olmaya devam edişi dikkat cazip.  2021 Şubat ayı net altın ithalatının geçen yılki 1,2 milyar dolardan 0,9 milyar dolara gerilemesi dış ticaret açığı performansında rahatlatıcı. (Ocak-Şubat 2021 altın ithalatı geçen yılın birinci iki ayındaki 2,8 milyar dolardan 1,8 milyar dolara gerilemiş durumda.)

– Hizmetler tarafında girişlerin 0,98 milyar dolar azalarak 0,49 milyar dolara gerilemesi ve birincil gelir istikrarından kaynaklanan net çıkışların 0,39 milyar dolar artarak 1,2 milyar dolara çıkışı cari açığı büyüten faktörlerin başında geliyor. Hizmetler istikrarı altında bulunan turizm net gelirleri, şubat ayında geçen yılın şubatına nazaran 0,56 milyar dolar azalarak 0,39 milyar dolara geriledi.

– Altın ve güç hariç cari süreçler hesabında ise evvelki yılın şubat ayında 2,4 milyar dolar fazlanın geçtiğimiz şubatta 0,5 milyar dolar fazla verişi dikkat çekmekte.

Finansman tarafındaysa, 2021 şubat ayında direkt yatırımlar 0,7 milyar dolarla sonlu.  Portföy yatırımları ise 0,3 milyar dolar.  Öteki yatırımlar olarak gelen 0,7 milyar doları da ekleyince şubat 2021’de gelen sermaye fiyatı 1,7 milyar dolar. 2021’in birinci iki ayında direkt yatırım girişi 0,9 milyar dolar olurken, portföy yatırımlarında giriş Ocak ağır olmak üzere birikimli 5,1 milyar dolar. Öteki yatırım çıkışı 2,5 milyar dolar.

– Yalnızca şubat özelinde, net yanılgı ve noksan tarafından giriş 1,9 milyar dolar ki bu da merkez bankası rezervlerini 0,9 milyar dolar üst çekmiş durumda. İki aylık net yanılgı ve noksan girişi 5,4 milyar dolar.

– Sonuç olarak, birinci iki ayda banka rezervleri hariç finans hesabı girişi 6 milyar dolar. Hazine’nin yurtdışındaki eurobond satışından gelen meblağ 3,5 milyar dolarla bu girişin yarısının neredeyse temsil ediyor. Net kusur noksan kaleminden gelen  giriş ise 5,4 milyar dolar.  Toplam iki aylık finansman olan 11,4 milyar doların iki ayda 4,4 milyar doları cari açığı karşılamak için kullanılırken, kalan 6,9 milyar doların 4,5 milyar doları TCMB rezervlerine ve kalan 2,4 milyar doları da banka rezervlerini yükseltmiş oldu.