Ekonomi Haberleri

Aşılama ve global toparlanma gecikiyor, Gelişen Piyasalar geride kalıyor

Çalışmalarını Birleşmiş Milletler bünyesinde sürdüren Dünya Sıhhat Örgütü Genel Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus bugün bir açıklama yaptı.

Dünya genelindeki corona virüsü aşısına erişimde büyük bir dengesizlik olduğunu söyleyen Ghebreyesus, “Corona virüsü aşısının dünya çapındaki dağılımında şok edici bir dengesizlik var. Birçok ülkede risk altındaki insanlara yetecek kadar bile aşı yok” dedi.

Ghebreyesus, “Yüksek gelire sahip ülkelerde ortalama her dört bireyden birine Covid-19 aşısı düşüyor. Düşük gelirli ülkelerde ise her 500 şahıstan yalnızca biri corona virüsü aşısına erişebiliyor” tabirini kullandı.

Dünya iktisadının aylık ivmesini ölçen JP Morgan -IHS Markit bileşik PMI Mart’ta 54.8’le 79 aylık tepesine erişerek, çok süratli bir toparlanmaya işaret etti. Ama, Almanya ve Fransa’da Şubat sanayi üretiminde sert daralma ve ABD’de yine artışa geçen birinci işsizlik müracaatları tam istihdam ve optimal büyüme erişmenin çok vakit alacağını düşündürüyor.

Dünya ne vakit salgının yaralarını saracak?  

13 ülkede faaliyet gösteren  insan kaynakları danışmanlık  şirketi  Wyser Türkiye’deki firmalar da dahil Avrupa, Asya ve Amerika’daki 500’den fazla yönetici ile yaptığı özel araştırmanın sonuçlarını yayınladı.

Araştırmadan elde edilen sonuçlara nazaran firma yöneticilerinin yüzde 31’i, dünya genelindeki ekonomik toparlanmanın fakat 2021 sonunda tamamlanacağına inanıyor. Önümüzdeki 6 aylık süreçte işe alım gereksinimlerinin yüzde 58.9 olacağı saptanan araştırmada  işe alınacak şahısların yüzde 65.3’ünün ise uzman konumunda çalışanlardan oluşacağı anlaşıldı.  Araştırmadan elde edilen bilgilere nazaran şirketlerin yakın gelecekte muhtaçlık duyduğu yeni profesyonellerin uzmanlıklarının; yüzde 45.5’i Danışmanlık , yüzde 34’ü Satış ve yüzde 33.3’ü Araştırma alanında olacağı tespit edildi.

‘Ekonomik durum kötü’ diyenler yüzde 40

Ankete katılanların yüzde 40.6’ı, iktisadın durumunu hem Covid öncesinden hem de 2020 ilkbaharının ortalamasından daha makûs olarak değerlendirirken, yalnızca yüzde 11.8’i mevcut durumun 2020 ilkbaharından daha âlâ olduğunu ve Covid-19 salgınının ortaya çıkmasından bu yana stabil bir formda düzeldiğini lisana getirdiler. İştirakçilerin yüzde 23.2’si ekonomik durumun 2020 ilkbaharından daha düzgün olduğunu, lakin Covid-19 salgınından evvelki devirden daha makus olduğunu, yüzde 24.4’lük kesim durumun 2020 ilkbaharından bu yana stabil olduğunu lakin Covid-19 salgınından evvelki devirden daha makus olduğunu düşünüyor.

Yüzde 30’u ayakta kalmak için marjını düşürdü

Araştırmadan elde edilen bulgulara nazaran moda ve lüks eşya kesimindeki şirketlerin yüzde 30’u, gelirlerinin yüzde 40’ından fazlasını kaybettiği ortaya çıkarken, perakende bölümündeyse iki farklı durum oluştu. Bir yandan yöneticilerin yüzde 15.4’ü şirket gelirlerinin yüzde 40’ından fazlasını kaybettiklerini belirtirken, bir yandan da perakende, gelirlerinin yüzde 25’inden fazlasını kaydeden en  çok şirketin bulunduğu ikinci kesim olarak tespit edildi. 100’den fazla çalışanı olan KOBİ’lerin krizle daha âlâ uğraş ettiği; yalnızca Yüzde 4.2’lik kısmının, gelirlerinin yüzde 40’ından fazlasını kaybettiği araştırma kapsamında anlaşıldı. Araştırma sonuçlarına nazaran şirketlerin neredeyse yüzde 30’u ayakta kalmak ismine marjlarını düşürürken, beşte birinden fazlası küçülmeye gitmek durumunda kaldı.

Gelişmekte Olan Piyasalar geride kalmaya başladı

Aşılama kampanyalarının ülkeden ülkeye değişen suratı büyümeye de yansımaya başladı. Ayrıyeten ABD doları ve tahvil faizlerinin yükselmesi de Gelişmekte Olan Ülkeler’in para siyasetini sıkılaşatırmasını gerektiriyor. Ek olarak, durmak bilmeyen emtia enflasyonu da bu ülkeler kümesini varlıklı Gelişmiş Ülkeler’den daha berbat vuruyor. Sonuçta, Mart ayında Çin dışında Gelişmekte Olan Piyasalara finansal fon girişi sıfırlanırken, Investing muharriri Michael Kramer “Gelişmekte Olan Piyasalar Düşüşte, Avrupa Yükselişte” başlıklı makalesinde piyasalarda durumu özetledi.

Makaleden kritik başlıklar şöyle:

“Gelişmekte olan piyasaların payları, 2020’nin en tanınan kümelerinden biriydi. Lakin bu durum Ocak sonu ve Şubat başlarında değişmeye başladı; kümesi ölçen iShares MSCI Emerging Markets ETF (NYSE:EEM), şu an %7,4 düşmüş durumda. Bir opsiyon tahliline dayalı olarak, mevcut düşüş şimdi tamamlanmamış olabilir.

Gelişmekte olan piyasalar kümesindeki bu zayıflamanın nedenlerinden biri, güçlenen ABD doları ve yükselen ABD faiz oranları. Bu yükseliş yatırımcıların risk iştahını azaltırken, birebir vakitte ABD doları ile yüksek ölçüde ticaret yapan ya da borçlanan iktisatların masraflarını artırıyor.

Doların yükselişi iki ucu keskin bir kılıç, zira her piyasa üzerinde tıpkı etkiyi yaratmıyor. Bu da opsiyon traderlarının bahis oynamalarına yol açtı ve bu yüzden yükselen piyasalardaki satışlar şimdi bitmedi. 7 Nisan’da, 21 Mayıs vadeli 51 dolar EEM satış opsiyonlarına yönelik açık konum düzeylerinde yaklaşık 32.000 kontratlık artış yaşandı. Bu satış opsiyonları, kontrat başına 0,45 dolar civarında bir fiyata satın alınmış üzere görünüyor. Bu da EEM’nin fiyatının yaklaşık 50,55 dolara gerçek gerilemesine işaret ediyor ki, bu da önümüzdeki birkaç hafta içinde ek %6,6’lık bir düşüş demek.

KPMG: CEO’lar 2022’ye kadar olağana dönüş beklemiyor!

IMF: Yükselen Faiz Oranları Gelişmekte Olan Piyasaları Nasıl Etkileyebilir?

IMF Global Ekonomik Görünüm: Türkiye büyüme beklentisi birebir