Piyasalar

Erol Taşdelen: Türkiye’de Kripto Para alım satımı yasal mı?

Genel ismi Kripto Para olan ve yüklü halk lisanında bilinen ismi ile BITCOIN bilindiği üzere resmi kurumlar ile ilgisi olmayan elektronik ortamda oluşturulan bir para ünitesi. KRİPTO PARA alım satımı tüm dünyada olduğu üzere Türkiye’de de daima gündemde olan bir bahis. Yurt dışı yurtiçin KRİPTO PARA hesap açmak bankalarda hesap açmaktan daha kolay, internet üzerinden kimlik fotoğrafınızı göndermek kâfi. Yurt dışında da bu işe aracılık yapan yüzlerce firma var, bu firmaları da  para transferinde bankalar  aracılık hizmeti ile desteklemekte.

Hususumuz yurt dışındaki firmalar değil yurt içinde alım satıma aracılık yapan KRİPTO PARA alım satımına aracılık eden firmaları ve buna para transferinde aracılık eden bankalar.

Yasal düzenleme var mı ?

KRİPTO alım satımı ile ilgili firmaların müşterileri ile ilgili yaptığı Kullanım Kontratına baktığımızda;

“Kullanıcının kusurundan doğan yahut doğacak, her türlü ziyan ve/veya kayıplardan ötürü firma idare konseyi üyeleri, yöneticileri, çalışanları ve bu sitede yer alan bilgileri hazırlayan şahısların hiçbir hukuksal ve cezai sorumluluğu bulunmamaktadır. Kullanıcıların hukuka ters süreç yapmalarının fark edilmesi halinde, firma hiçbir formda sorumlu olmamaktadır denmektedir. Kullanıcıların Site üzerinde aldığı hizmetleri kullanarak yaptığı her süreç ve aksiyondaki hukuksal ve cezai sorumluluk kendilerine aittir. Firmanın hiçbir hukuksal ya da idari sorumluluğu bulunmamaktadır”. Halinde unsurlar kelam konusu.

Ayrıyeten, çıkabilecek uyuşmazlıklarda işbu Kullanım Kontratı ve Türkiye Cumhuriyeti  Hukuku temel olup, …… ( vilayet )  Mahkemeleri yetkilidir cümlesinden de anlaşıldığı üzere genel tüzel bir ibare kullanılması bile bu istikamette yasal düzenlemenin şimdi yapılmadığını ispatıdır. Düzenleme olmadığı için kontratlarda de haklı olarak SPK, Bankalar Kanunu, Borçlar ve Uygar Kanun, Vergi Kanunu  üzere Borç / alacak ticari ilgileri düzenleyen kanunlara göndermeler yok. Bu mukavelelerden de anlaşıldığı üzere bu alanda önemli bir yasal boşluk var.

Aracı Firma ve bankalar bu süreçler için denetleniyor mu?

KRİPTO  işlemelerinde Banka,  Aracı Kurum taraf olmasına karşın bu kurumları kimin denetlediği hala soru işaretidir. Daha da ileri gidelim sanki bugüne kadar hiç denetlendi mi ? SPK, Türkiye Bankalar Birliği, BDDK, Rekabet Şurası, Şahsî Dataları Müdafaa Heyeti ( KVKK ), Tüketici Mahkemeleri … üzere kurumlardan hangilerinin bu süreçlerin kontrolüne tabi olduğu, denetlenip denetlenmediği ortada soru  işareti olarak durmakta. Bu kurumların bu kadar süreç yapıldığı, yatırımcıları bu kadar yakından ilgilendirdiği,  bankaların hesapları olup, etkin aracılık yaptığı durumda denetlenmeme durumu var ise durum hakikaten vahim. Kontrol için mağduriyetlerin mi ortaya çıkması yahut şikayetlerin mi gelmesi gerekiyor, resen denetlenmesi gerekmez mi. Bununla ilgili, Yasal düzenlemelerin de bir an evvel yapılması koşul.

KRİPTO aracı firmalarında hesap açmak kolay mı ?

Bir kez bu tıp firmalar hesap açanların nitekim o kişi olup olmadığını konusunda önemli zaaflar içeriyor. İnternet üzerinden kimlik fotoğrafı ile hesap açılıyor. Kimlik ile birlikte kimliğe kendi fotoğrafınızı  da gönderiyorsunuz ancak kimlik üzerindeki fotoğrafın düzmece olup olmadığını denetim etmeleri çok sıkıntı. Çünkü çalıntı kimliğe kendi fotoğrafınızı yapıştırıp çok kolay hesap açabilme ihtimali bu sistemde mümkün.

Kripto aracı firmalarına para aktarmak kolay mı ?

KRİPTO hesabınız var ise aracı bankadaki hesabını aracılığı ile yalnızca hesap sahibi ilgili firmadaki hesabına para aktarabiliyor. Fiiliyata baktığınızda para aktarmada tek güvenlik önlemi bu üzere gözüküyor. Yani bankadaki hesap da uydurma ise çok kolay sisteme para sokabilirsiniz. Bu durumda yasal sorumluluğun kimde olduğu da ortada soru işareti olarak duruyor. ATM’lerden para yatırılamıyor. 3. Şahıslar sizin hesabınıza para yatıramıyor. Bu uygulama güvenlik açısından hoş lakin tek kaide ile bankadaki hesabın nitekim inançlı ve gerçek hesap olup olmaması kaidesi ile.

Kripto hesaplarını inançta mi ?

Firma açıklamalarına baktığınızda sistem çok inançlı. Çevrimdışı Kripto cüzdanlar uygulanıyor. Yedekler farklı ülkelerde saklanmakta, kripto ve para transferlerinde dijital imza denetimlerinden sonra onay veriliyor. Kulağa beğenilen gelse de  Türkiye’deki  Kripto alım satım aracılık yapan firmaya  para aktardıktan sonra internet üzerinden alım yaptınız, bunu dünyanın rastgele bir yerindeki Kripto hesaplarına aktarıp izinizi kaybettirebilirsiniz. Çiftlikbank üzere dolandırıcı süreçlerinde Kripto hesapların kullanıldığı basında yer almıştı. Bu durumda kripto ve paraya ulaşmak çok sıkıntı. Bu firma ve süreç yapanların kontrolünün değeri bir defa daha burada ortaya çıkıyor. Aykırısı de mümkün dünyanın öteki yerlerindeki hesaplarınızdaki kripto paraları yerli hesabınıza aktarıp burada paraya çevirebilirsiniz. Yurt dışından gelen bu paranın yasal çıkar / kara para olup olmadığı denetleniyor mu? Sanmıyorum. Bu güne kadar bu istikamette hiç ihbar, yakalama haberi rastlamadım medyada.

Suistimallere açık mı ?

Her sistemde olduğu üzere mevcut sistemde de boşluklar bulunmakta. Firmaların, kullanıcı mukavelelerinde, ”hiçbir şeyden kurumumuz sorumlu değildir” diye yazmaları firmaları yasal olarak sorumluluktan kurtarmaz tabi ki. Bir kez yurtdışı aracı firmalarından gelen kripto kaynaklarının yasal olup olmadığını sistem denetlemediği üzere buradaki çıkarın vergilendirilmesinde de önemli eksiklikler mevcut. Vergi konusundaki bir karışıklık da kriptoların mal mı para mı sayılması tarafından kaynaklanıyor. Bu husus birçok ülkede de tartışma konusu. Şu an fiili uygulamada buradaki yararlardan vergi ödenmiyor.

Aciliyet ve Sonuç

Türkiye’de de alım satımı yapılan Kripto süreçleri ile ilgili “yasal düzenlemeler” acil yapılmalı, denetleyici kurum ve kuruluşlar acil belirlenip görevlendirilmelidir. Kar paranın önlenmesine yönelik düzenlemeden tut da,  vergi düzenlemeye kadar iş akışı ile ilgili düzenlemeler acil yapılmalıdır.  Zira süreçler dünyada olduğu üzere kara para aklamaya müsait olup kriminal cürüm oluşması beklenmeden, yatırımcıların cebi yanmadan yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Türkiye’de Bankerler Skandalı oldu, Bankalar battı, Titan zincirlerinde, Çiftlikbank şekli çocuk oyunlarında mağduriyetler yaşandı ancak muhakkak ki hala geçmişten ders almıyoruz.

Erol TAŞDELEN

Websitesi www.bankavitrini.com u ziyaret edin

Konuk muharrir Dr İbrahim Can: KRİPTO VARLIK PİYASASI İNCELEMESİ

FÖŞ anlattı:  Kripto-Varlıkların Geleceği: Para Kuramı Ne Diyor?

Atilla Yeşilada ve Hakan Akan bilgi merkezlerini anlattı: “Türkiye’de fiyatlar Avrupa’nın 2-3 katı”