Füsun Nebil Sarp: Elon Musk Neden Tesla’yı Bitcoin ile Satmaktan Vazgeçti

3 ay evvel Elon Musk’ın Tesla Otomobil firması ve ABD Menkul Değerler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) “nakit gelirimizi çeşitlendirmek ve maksimize etmek için daha fazla esneklik amacıyla” açıklaması yaparak[1], 1,5 milyar $’lık bitcoin satın almıştı. Gerisinden da Tesla firması “geçerli maddelere tabi ve başlangıçta hudutlu olarak” otomobillerinin satın alımında bitcoin ödemeleri kabul etmeye başlayacağını söyledi.

Elon Musk bu açıklamadan bir kaç gün evvel, ocak sonunda Twitter biyografisine Bitcoin hashtag eklemiş ve “geriye bakıldığında, kaçınılmazdı” biçiminde bir tweet atmıştı. Yandaki fotoğrafta Elon Musk’ın hesabının o vakit ki imgesini görebilirsiniz. Elon Musk’ın ve gerisinden Tesla’nın bu 2 hareketi, epey heyecan yarattı. O günlerde 46.509 $ (275 bin TL civarı) olan bitcoin fiyatı yükselmeye başladı ve 16 nisan civarında tüm vakitlerin rekorunu kırarak 60 bin $ hududunu geçti.

Çin’deki Elektrik Kesintisi Bitcoin Madenciliği Zorladı

Bitcoin bu türlü tam doruktayken, evvel Amerikan Hazine Bakanlığının fiyat alacağı söylentileri ve daha değerlisi Sincan/Çin’deki bitcoin madencilik tesisinin çalışamaması (su baskını sonucu elektrik kesilmesi) sonucunda, hashrate % 40 niyet, fiyat geriye gitmeye başladı. Nisan ortalarında 64 bin $’a kadar yükselmişken, fiyat tekrar % 20 civarı gerileyerek 50 bin $’lı düzeylere geldi [2]. Ancak Elon Musk’ın açıklaması ile bu sefer % 17 üzere hesaplanan bir öbür düşüşe uğradı. Bugün 18 mayısta fiyat 42 bin $ civarında. Üstteki grafikten de son 6 ayı görebilirsiniz.

Bitcoin Etrafa Ziyanlı lakin Tesla Etraf Dostu

Dediğimiz üzere Tesla CEO’su Elon Musk birinci açıklamasından 3 ay sonra, kriptopara ünitesi konusundaki duruşunu değiştirdi. 13 mayısta Twitter üzerinden yaptığı açıklama ile Tesla’nın satış bedelinin Bitcoin olarak kabul edilmeyeceğini söyledi :

Musk Madenciliğin Etrafa Ziyanını Yeni mi Anladı?

Değişiktir, Elon Musk neden olarak, kriptopara ünitesinin “çevreye olan büyük maliyetinin” Tesla’nın sıfır emisyonlu araçları için ödeme seçeneği olamayacağı manasına geldiğini yazdı. Malum, kriptopara madenciliği değerli bir elektrik harcamasına neden oluyor. Hatta önümüzdeki 30 yılda yapılacak olan Bitcoin madenciliğinin dünyanın sıcaklığını 2 derece artırabileceği sav ediliyor[3].

Lakin Musk bir yandan da hala “kriptopara alanına dokunuyor”. DogeCoin için anket yapıyor filan. Tesla’nın güç verimliliği olan kriptopara üniteleri aradığını, lakin yeniden yükselmemesi için isim verilmediği kaydediliyor.

KriptoPara Merkeziyetçi mi, Değil mi?

Musk öbür bir tweetinde ise, Bitcoin’in “bir avuç büyük madencilik (diğer bir deyişle hashing) şirketi tarafından denetim edilen üstün büyük çoğunluğa sahip, son derece merkezileştirilmiş” olduğuna dikkat çekti.

Elon Musk’dan Nefret Edenler

Bu açıklamalardan sonra Musk’dan nefret edenler ve bloklayanlar arttı. Örneğin aşağıdaki bildirisi birtakım bitcoin meraklıları blokladı : “Bir sonraki çeyrekte Bitcoinciler, Tesla’nın geri kalan Bitcoinlerini de boşalttığını görünce kendilerini tokatlayacaklar. @Elonmusk nefreti ile birlikte. Ancak onları suçlamazdım… ” diyor.

“Elon Bitcoini Mahvetti, İnanamıyorum”

Tesla’nın Bitcoinle satışı heyecan yaratmıştı. Lakin artık bakıldığında, bu hareketin reklam gayeli olabileceğini düşünenler var. Zira Bitcoin’in etrafa tesiri ve madencilik firmalarının elinde olduğu zati biliniyordu. Bunlar yeni ortaya çıkan bilgiler değil. O vakit 3 ay evvelki hareket neydi? Diğer bir soru da şu; bu 3 aylık müddette Bitcoin ile satılan Tesla var mıdır? Aşikâr değil. Galiba yok. Ancak bir de şu Tweete bakalım; DogeCoin konusunda YouTube görüntüleri yapan birisinin kelamları şöyle:

“Tesla Bitcoin kabul edeceğini söylediğinde pazar bedeli 400 milyar $’a ulaştı, kabul etmeyeceğini açıkladığında ise 100 milyar $ kaybetti. Bunun üzerine Bitcoin’in Maxi’si (bitcoine canı gönülden inanan herkes) dedi ki; Musk’ın Bitcoini böylesine mahvetmesine inanamıyorum. Ne kadar umursamaz?” Cevaben Musk ise gülmekten yerlere yatan hız emojisi gönderiyor.

Bilerek mi Yaptı?

Ayrıyeten birçok uzmanın, Musk’ın Tweetlerine bakarak, kripto konusunda epeyce yüzeysel bir anlayışı olduğu yorumu yaptığı kaydediliyor. Merkeziyetsiz borsa Uniswap’in kurucusu Hayden Adams, Musk’ın tweetini örnekleyerek, herkesin anlayabileceği bir halde alay etti:

“Tesla pillerinin 10 kat daha uzun mühlet dayanmasını ve 10 kat daha süratli şarj müddetlerini, maliyetinin çok altında yapmasını sağlayabilirsek, bu mükemmel olmaz mıydı?”

Öteki yandan Bitcoin’in mevcut finansal sisteme bir alternatif olması nedeniyle, çok sayıda “teknik” ya da “teknik olmayan”  manipülasyona uğradığı da akılda tutulmalıdır. Teknik olana örnek ; 2017’de fiyat tepe yapıp 20 bin $’a yaklaştığı periyotta 2 farklı bot’un çalışarak fiyatı yükselttiği sonra da çöktürdüğü halindeki bir iddiayı 4 araştırmacı ortaya koymuştu[4]. Bu operasyonda bu 2 botun tam da fiyatın yükseldiği vakitlerde çalıştığı ortaya konmuştu. Bu tıp yükseltme/çöktürme hareketleri Bitcoin’den ziyan edenleri ortaya çıkarıyor ve insanları bitcoin’den uzaklaştırıyor.

Lakin tekrar de Musk’ın kelamlarında doğruluk hissesi var. “Merkeziyetsizlik” dizaynının daha uygun yönetilmesi ve denetlenmesi gerekir. Musk, madencilik havuzu gHash.IO, Temmuz 2014’te bitcoin ağının bilgi süreç gücünün% 50’sini kısaca aştığında farkedilen olayın hala gündemde olduğunu gösteriyor. Özetle nisan 2021 başında 2 trilyon $’ı aşan kripto para sanayisi için şimdi yapılması gereken konut ödevleri var.

[1] SEC : Tesla

[2] Bitcoin’i Türkler mi Düşürdü (Espri)?

[3] Environmental Impacts of Cryptocurrency

[4] Bugün Bitcoin ve Öteki Kripto Paralar Üzücü Çakıldı .. Manipülasyon Var mı?

[5] Crypto market cap surges to record $2 trillion, bitcoin at $1.1 trillion

Müellifin müsaadesiyle Turk-Internet.com sitesinden alınmıştır. Bütün tablo ve grafikler sitededir

Erol Taşdelen: Elon Musk, ABD ‘Derin Devleti’nin görünen yüzü mü?

Bitcoin 38,000 dolar seviyesine geriledi

FÖŞ anlattı:  Kripto-Varlıkların Geleceği: Para Kuramı Ne Diyor?