Ekonomi Haberleri

Hindistan’a bak, Türkiye’yi göreceksin

Dünyanın en kalabalık ülkesi ve Asya’nın 2 numaralı ekonomik devi  Hindistan Covid-19 salgını yüzünden çökme noktasında.  Ülkede sıhhat krizi öylesine vahim ki, tüm dünya yardım için kolları sıvadı. Günde ortalama 350 bin şahsa Covid-19 teşhisi konulurken, vefat sayısı 3 binin altında. Ama, bunun nedeni ölenlerin birçoklarının sıhhat tesislerine erişimin olmaması. Hindistan dünyada bu sene pandeminin bitmeyeceğine dair en somut örnek. Ancak, Hindistan birebir vakitte Türkiye için de bir olay tahlili imkanı sağlıyor. Şayet kapanma kararı alınmasaydı, biz ve Brezilya Hindistan yoluna sapacaktık. Kapanmaya karşın bu tehlike hala var.

Birincinin, Hindistan’da salgını azdıran virüs çeşidi bir dizi mütasyonu içeriyor ki hala ne derece bulaşıcı ve öldürücü olduğu kestirilemiyor. Ya da, piyasadaki aşılara sağlam mı? Bilmiyoruz, zira Hindistan dışında bu varyanta yakalananları bulup testten geçirmek kolay değil. Şayet Hint varyantı akrabalarından daha vahşiyse, tüm dünya için durum vahim. Dün Ankara’da hem İngiliz, hem de Brezilya varyantı taşıyan bir hasta teşhis edildi. Hint çeşidinin bu yörelere varması da gün sıkıntısı.

Hindistan birinci dalgayı hayli kolay atlatmıştı. Niçin bu hale geldi?  İşte bu noktada Türkiye ile benzerlikler dikkat çekiyor. Birincinin, Lider Modi, salgın bitti diyerek, düğünlerden milyonlarca kişinin katıldığı Hindu şenliklerine kadar herşeye onay verdi. Kendisi de lebaleb dolu parti mitinglerinde eyalet seçimlerinde partisi için oy istedi.

Bence yaz boyunca Türkiye’de yapıldığı üzere, olay sayısı gizlendi, ya da gereğince test yapılmadı.  Lakin, hatası yalnızca siyasetçiye atmak gerçek değil. Tıp literatüründe “Hindu farklılığı (exceptionalism)” diye bir kavram bile çıktı. Hintliler kendilerini Covid-19’a karşı doğuştan bağışık olarak algılamaya başladılar. Büyk kısmı da kocakarı reçetelerinin toplumsal aralık ve maske üzere korunma tedbirlerine göre onları daha düzgün koruyacağına inandı.

İkinci dalga başladığında, tüm  habis varyantlar Hindistan’a erişmiş ve bulaşma suratı misliyle yükselmişti. Modi çok uzun mühlet iktisada ziyan gelmesin diye kapanmaya direndi.  Hala da salgınla uğraş yerine, salgına dayanak veren davranışlarını sürdürüyor. Örneğin, tam epideminin tepesinde, milyonlarca kişi bir Hindu şenliğinde kirli bir ırmakta birlikte yıkandı. Örneğin, yabancı aşıların ithali özgür bırakıldı, ancak federal hükümet bunları ödemiyor, bütçe açığı artmasın diye. Yük aslında salgından geberen eyaletlerin üstüne atıldı.

Hindistan’nın bize göre bir avantajı var. Kendi aşısını üretebiliyor. Ancak, kapasite ayda 2  milyon dozla filan sonlu. Aşılama da günde 1-1.5 milyon doz, aslında harkulade bir sürat, lakin nüfus 2 milyara yakın.  Burada bizim açımızdan bir ders daha var. Kapanma yetmiyor. Ya kapanma esnasında, ya da olağanlaşırken çok hızlı bir aşılama kampanyası koşul.

Hindistan’ın bu sene epidemiyi denetim altına alması bir mucize olur. Hint varyantının tehlikeli olduğunu varsayarsak, tüm dünya Hindistan’a çok katı bir karantina uygulamak zorunda. Yani, tüm giriş çıkışlar, nedeni ne olursa olsun, yasak. Bu senaryo Latin Amerika devi Brezilya için de geçerli.

Hindistan’ın bu sene %12.5 büyümesi bekleniyordu, yakında bu varsayımın aşağı çekilmesiyle, global büyüme de aşağı gelecek. Gelişmekte Olan Ülkeler’e (GOÜ, Piyasalar = GOP) yatırım yapan fonlar hala Fed’in pompaladığı likiditenin efsununda. Hindistan, Brezilya, Türkiye, Endonezya, hatta Rusya bu sene büyüyemez. Hinidstan’da epideminin daha da şiddetlenmesi tüm GOP’a bulaşma yaratabilir. Yani, sıcak para süratle kaçabilir.

Dünyada hiç bir salgın aşıyla bitmedi. Devlet ve milletin tek beden olup, kararlı bir formda mikrop yahut virüsle uğraşıyla bitti. Hindistan bu iradeyi gösteremedi. Sizce Türkiye gösterebilecek mi?

FÖŞ yazdı: Kırılgan Beşli gitti, Hasta Üçlü geldi

Japonya’da COVID-19 hadise sayısı artışı çift tabanlı resesyon riskini artırmakta

Ve sonunda tam kapanma!